Kant jako stanowisko epistemologiczne (Siemek)
Adnotacje i cytaty z rozdziału Kant jako stanowisko epistemologiczne w: Siemek, M.J. (1977). Idea transcendentalizmu u Fichtego i Kanta. Studium z dziejów filozoficznej problematyki wiedzy. Państwowe Wydawnictwo Naukowe (PWN).
Materiał przetworzony na cztery evergreen notes:
Notatki pochodne
-
Pole epistemiczne i kryzys teorii poznania (Siemek) — Struktura pre-kantowskiego pola epistemicznego (wiedza jako bezpośrednia episteme, asymetria wiedza–byt, petitio principii substancjalnej metafizyki) oraz kryzys: dylemat Hume’a (pewność albo ważność przedmiotowa), destrukcja kategorii substancji, podmiotu i przyczynowości, niemożliwość nauki jako poznania zarazem apriorycznego i nieanalitycznego.
-
Teoria poznania a epistemologia — Siemka rozróżnienie poziomów refleksji — Centralna teza terminologiczna i typologiczna Siemka: „teoria poznania” = meta-epistemiczna refleksja nad wiedzą w polu epistemicznym; „epistemologia” = nowy poziom, na którym samo pole epistemiczne staje się przedmiotem teorii (ontologia wiedzy). Obydwa poziomy różnią się nie zakresem ani przedmiotem, lecz typem całościowej struktury rzeczywistości teoretycznej.
-
Stanowisko epistemologiczne — transcendentalizm Kanta (Siemek) — Kant jako historyczna inauguracja poziomu epistemologicznego: pytanie o sądy syntetyczne a priori jako „nie-problem” pola epistemicznego, odwrócona logika argumentu wobec Hume’a, trzy perspektywy (empiryczna / metafizyczna / transcendentalna), podmiot i przedmiot jako współzależne momenty relacji epistemicznej wytwarzane przez syntezę transcendentalną, rzecz sama w sobie jako wskazanie na niebsolutność naszej episteme.
-
Wiedza absolutna i autorefleksja filozofii epistemologicznej (Fichte) — Fichte jako pierwszy adekwatny kontynuator Kanta: rozbicie meta-epistemicznej płaszczyzny sporów pokantowskich (Reinhold, Maimon, Beck), przeformułowanie problemu wiedzy na poziom epistemologiczny, nieuchronna struktura autorefleksyjna Wissenschaftslehre (teoria musi zawierać swoją metateoirę), paradoks wiedzy absolutnej jako paradoks niemożliwości wykroczenia poza samą formę wiedzy.
Źródło
- Siemek, M.J. (1977). Idea transcendentalizmu u Fichtego i Kanta. Studium z dziejów filozoficznej problematyki wiedzy. Państwowe Wydawnictwo Naukowe (PWN). — poziom wiarygodności: 5/5
Siemek Kant Fichte epistemologia teoria-poznania transcendentalizm mapa źródło