Imperatyw Kategoryczny w ujęciu Kanta dostarcza formalnego kryterium moralności czynu: ocenia się go przez możliwość potraktowania jego maksymy jako prawa powszechnego. Centralna jest tu procedura „uniwersalizacji” jako test spójności i bezwyjątkowości reguły działania.
Czyn jest moralnie dopuszczalny wtedy, gdy maksyma, wedle której działam, może być pomyślana i chciana jako prawo powszechne (bez robienia dla siebie wyjątku).
- Maksyma to subiektywna reguła działania (co robię, w jakich okolicznościach i z jakiego powodu).
- Test uniwersalizacji: rozważam świat, w którym moja maksyma obowiązuje wszystkich jako prawo.
- Jeśli taka uniwersalizacja prowadzi do sprzeczności (reguła niszczy warunki własnej możliwości) albo nie da się jej racjonalnie chcieć jako prawa dla wszystkich, maksyma jest moralnie niedopuszczalna.
- Wniosek: moralność nie zależy od interesów jednostki, lecz od tego, czy reguła działania nadaje się do powszechnego ustawodawstwa.
Maksyma →(treść reguły czynu)→ Imperatyw kategoryczny (Kant)
Imperatyw kategoryczny (Kant) →(kryterium)→ Prawo powszechne
Uniwersalizacja →(test)→ Sprzeczność
Źródła
- Podstawa: dostarczony materiał: „postępuj tak, jakbyś chciał, żeby twoja maksyma stała się prawem powszechnym”.
- Komentarze: rekonstrukcja odnosi się do „formuły prawa powszechnego” w etyce Kanta; szczegóły dotyczące typów sprzeczności są doprecyzowaniem standardowym, ale nieobecnym explicite w materiale. Pewność: średnia