Pragnienia wady cnoty (Kant)

Kant - o pedagogice

Wszystkie pragnienia człowieka są albo

• formalne ( wolność i majątek ) - ambicja, chęć panowania i posiadania.
• materialne ( odniesione do jakiegoś obiektu ) są pragnieniami marzeń lub rozkoszy - rozkosz seksualna, rozkosz z posiadania jakiejś rzeczy ( dobrobytu ) czy towarzystwa ( zasmakowanie w rozrywce )
• odnoszą się w końcu do zwykłego trwania obu, jako pierwiastków szczęśliwości - miłość do życia, do zdrowia, do wygody ( a w odniesieniu do przyszłości: wolność od trosk ).

Wadami są albo:

• zło - zazdrość, niewdzięczność i zadowolenie z cudzej szkody
• podłość - niesprawiedliwość, niewierność ( przewrotność ), rozpusta tak w trwonieniu majątku, jak i zdrowia ( brak umiaru ), i szacunku
• ograniczoność - brak serca, skąpstwo, gnuśność ( zniewieścienie )

Cnoty są albo

• cnotami zasług - wielkoduszność ( w przezwyciężaniu siebie tak w zemście, jak i wygodnictwie czy chciwości ), dobroczynność, samoopanowanie
• powinności - rzetelność, uczciwość i pokojowe usposobienie
• niewinności - uczciwość, obyczajność i wstrzemięźliwość.

wszędzie podać odpowiednie powody, które dzieciom zostaną przedstawione w możliwy dla nich do pojęcia i przyjęcia sposób.

Muszą się one nauczyć

• stawiać wyżej niechęć do wstrętnych rzeczy i niedorzeczności w miejsce nienawiści;
• pozwolić na wejście wewnętrznego pohamowania wobec ludzi i kar boskich w miejsce zewnętrznego,
• szacunku do siebie i godności wewnętrznej zamiast opinii ludzi
• wewnętrznej wartości uczynków i postępowania zamiast słów i odruchów serca,
• intelektu zamiast uczucia,
• wesołości i pobożności w dobrym nastroju w miejsce bojaźliwej, posępnej i zgryźliwej modlitwy.

Przede wszystkim należy jednak strzec je przed tym, by nigdy nie ceniły zbyt wysoko darów fortuny (merita fortunae).

dzieci zrozumieją, nawet nie znając abstrakcyjnych pojęć obowiązku, powinności, zachowań dobrych i złych, że istnieje prawo powinności, że stanowi o nich nie wygoda, korzyść czy temu podobne, lecz coś ogólnego, nie kierującego się humorami ludzi.