Aktualizm — światy możliwe bez realizmu modalnego

Aktualiści odrzucają Lewisowską tezę o konkretnym istnieniu innych światów. Twierdzą, że istnieje tylko jeden świat — aktualny — lecz możliwe światy da się zrozumieć inaczej.

Maksymalne stany rzeczy (Plantinga)

Maksymalne stany rzeczy (Plantinga)

Alvin Plantinga w The Nature of Necessity (1974) identyfikuje światy możliwe z maksymalnymi możliwymi stanami rzeczy (maximal possible states of affairs)¹. Stan rzeczy to coś, co albo zachodzi (obtains), albo nie zachodzi. Świat możliwy to taki stan rzeczy S, który:

1. Jest wewnętrznie spójny (możliwy);
2. Jest maksymalny: dla każdego stanu rzeczy S’, albo S obejmuje S’, albo S wyklucza S’.

Aktualny świat to ten maksymalny stan rzeczy, który faktycznie zachodzi. Stany rzeczy są bytami abstrakcyjnymi istniejącymi w rzeczywistości aktualnej — Plantinga jest więc ontologicznym platonistą, ale nie Lewisowskim pluralistą.

Konieczność u Plantingi: zdanie jest konieczne, gdy jest prawdziwe we wszystkich możliwych stanach rzeczy (we wszystkich możliwych światach). Bóg nie potrzebuje tu stworzyć innych światów — istnieją one jako nierealizowane stany rzeczy².

Footnotes

1. Plantinga, A. (1974). The Nature of Necessity, s. 44–45. ↩

2. Plantinga, A. (1974). The Nature of Necessity, s. 45–46. ↩

Łącze do oryginału

Propozycjonalizm (Stalnaker)

Propozycjonalizm (Stalnaker)

Robert Stalnaker identyfikuje światy możliwe z propozycjami — lub raczej z własnościami pojmowanymi jako funkcje ze światów na wartości prawdziwościowe¹.

Świat możliwy to sposób, w jaki świat mógłby być — opisany przez maksymalną spójną propozycję. To ujęcie jest bardziej oszczędne ontologicznie, lecz musi wyjaśnić, czym są propozycje i własności niezależnie od światów — co grozi cyrkularnością.

Footnotes

1. Stalnaker, R. (1984). Inquiry, s. 43–58. ↩

Łącze do oryginału

Możliwe światy jako maksymalne zbiory zdań (Adams)

Możliwe światy jako maksymalne zbiory zdań (Adams)

Robert Merrihew Adams proponuje aktualizm lingwistyczny: możliwy świat to maksymalny spójny zbiór zdań.

To podejście jest jeszcze bardziej nominalistyczne, lecz napotyka problem: język jest przygodny — mógłby nie istnieć, a wtedy żadne zdanie by nie istniało. Możliwe światy muszą zatem być niezależne od konkretnych języków (wystarczy język idealny, nieskończenie bogaty)¹.

Footnotes

1. Adams, R. M. (1974). Theories of Actuality. Noûs, 8(3), s. 211–217. ↩

Łącze do oryginału

Kombinatorializm (Armstrong)

Kombinatorializm (Armstrong)

David Armstrong w A Combinatorial Theory of Possibility (1989) próbuje zredukować możliwości do rekombinacji aktualnie istniejących własności i relacji.

Możliwe światy to logicznie spójne przeróbki aktualnego — nowe kombinacje tego, co istnieje. Nie ma nowych typów bytów, tylko nowe układy¹. Podejście to jest empiristycznie skromne, lecz ma trudność z wyjaśnieniem możliwości zupełnie nowych własności (niezinstancjowanych w żadnym aktualnym obiekcie).

Footnotes

1. Armstrong, D. M. (1989). A Combinatorial Theory of Possibility, s. 37–46. ↩

Łącze do oryginału