** Psychologia w tradycji szkoły lwowsko-warszawskiej była rozumiana jako nauka o czynnościach i wytworach psychicznych, analizowanych metodą logiczną i introspekcyjną.
Źródła:
- Kazimierz Twardowski
- Władysław Witwicki
Rodzaje zjawisk psychicznych
Klasyczny podział (w tradycji Twardowskiego):
| typ | charakter |
|---|---|
| przedstawienia | obrazy przedmiotów |
| sądy | uznanie prawdziwości |
| uczucia | reakcje wartościujące |
Schemat:
zjawiska psychiczne
├ przedstawienia
├ sądy
└ uczucia
Przedstawienia
Przedstawienie to akt psychiczny polegający na uobecnieniu przedmiotu w świadomości.
Cechy:
- nie stwierdza prawdy ani fałszu
- stanowi podstawę sądów.
Przykład:
wyobrażenie drzewa
Sądy
Sąd to akt psychiczny polegający na uznaniu lub odrzuceniu istnienia albo własności przedmiotu.
Forma logiczna:
X jest Y
Przykład:
śnieg jest biały
Uczucia
Uczucia są reakcjami wartościującymi wobec przedstawień lub sądów.
Przykłady:
- radość
- smutek.
Supozycje (Witwicki)
Supozycja to przyjęcie pewnego sądu „na niby”, bez uznania jego prawdziwości.
Przykład:
załóżmy, że istnieją smoki
Zastosowania:
- eksperyment myślowy
- analiza logiczna.
Hipoteza
Hipoteza to sąd przyjęty warunkowo, który podlega sprawdzeniu.
Dwa możliwe wyniki:
| wynik | opis |
|---|---|
| weryfikacja | potwierdzenie |
| falsyfikacja | obalenie |
Dyspozycje psychiczne
Dyspozycje to trwałe cechy psychiczne ujawniające się w zachowaniu.
Przykłady:
- zdolności
- nawyki
- cechy osobowości.
Warunki i objawy
Analiza psychologiczna rozróżnia:
| element | opis |
|---|---|
| warunki | czynniki powodujące zjawisko |
| objawy | obserwowalne przejawy |
Funkcja analizy psychologicznej
Analiza psychologiczna polega na:
rozłożeniu złożonego zjawiska psychicznego
na prostsze składniki
Struktura analizy
Schemat:
zjawisko psychiczne
↓
analiza
↓
elementy składowe
Zadanie psychologii
Psychologia ma trzy główne zadania:
| zadanie | sens |
|---|---|
| opis | identyfikacja zjawisk |
| wyjaśnienie | wskazanie przyczyn |
| klasyfikacja | porządkowanie typów zjawisk |