Rodzaje przedmiotów (Borowski)

Typologia przedmiotów powstaje z przecięcia dwóch osi:
(1) stosunku do podmiotu — obiektywne / subiektywne,
(2) sposobu istnienia — konkretne / abstrakcyjne.
Daje to cztery podstawowe klasy przedmiotów.

	Obiektywne	Subiektywne
Konkretne	fizyczne	psychiczne
Abstrakcyjne	idealne	fikcyjne

Klasy podstawowe

Rodzaj	Charakterystyka	Przykłady
Przedmioty fizyczne	konkretne, obiektywne, czasoprzestrzenne, niezależne od aktu świadomości, dostępne intersubiektywnie	drzewo, kamień, organizm
Przedmioty psychiczne	konkretne, subiektywne, związane z indywidualnym podmiotem, mają przebieg czasowy, nie są niezależne od świadomości	ból, wyobrażenie, akt sądu
Przedmioty idealne	abstrakcyjne, obiektywne, nieczasoprzestrzenne, ponadindywidualne, nie zależą od jednostkowego aktu świadomości	liczba, twierdzenie logiczne, relacja matematyczna
Przedmioty fikcyjne	abstrakcyjne, subiektywne, zależne od konstrukcji wyobrażeniowej, nie istnieją realnie ani idealnie	bohater literacki, smok, okrągły kwadrat

Dodatkowe rozróżnienia

Podział	Charakterystyka
Przedmioty bezwzględne	ich cechy nie zależą od relacji do innych przedmiotów
Przedmioty względne	zawierają cechy relacyjne, oparte na fundamentach w innych przedmiotach

Podział	Charakterystyka
Przedmioty proste	nierozkładalne na składniki przedmiotowe
Przedmioty złożone	składają się z elementów i czynnika jedności; mogą przyjmować postać zbioru, szeregu, organizacji lub systemu

Synteza

Teza	Sens
Każdy przedmiot należy do jednej klasy podstawowej	klasy wyznacza przecięcie dwóch osi typologii
Różnice między klasami są formalne	wynikają ze stosunku do podmiotu i sposobu istnienia
Typologia ma charakter systematyzujący	porządkuje typy przedmiotów, nie opisuje jeszcze metafizyki substancji

konkretne + obiektywne   = fizyczne
konkretne + subiektywne  = psychiczne
abstrakcyjne + obiektywne = idealne
abstrakcyjne + subiektywne = fikcyjne

#Borowski #rodzaje_przedmiotów #ontologia_formalna #przedmiot #fizyczne #psychiczne #idealne #fikcyjne