Spotykając wszechświat w pół drogi (Barad)
Karen Barad w Meeting the Universe Halfway (2007) formułuje realizm agentywny: świat nie składa się z gotowych obiektów wchodzących następnie w relacje, lecz konstytuuje się przez intra-akcje. Intra-akcja różni się od interakcji tym, że nie zakłada uprzedniej odrębności relata — byty wyłaniają się jako efekt relacji, a nie przed nią.
Z tego wynika konsekwencja epistemologiczna: poznanie nie jest bierną obserwacją, lecz aktywnym, etycznym współtworzeniem rzeczywistości.
Agentywność nie jest przywilejem podmiotów ludzkich — przynależy do zjawisk jako takich.1
Źródła
- Barad, K. (2007). Meeting the Universe Halfway: Quantum Physics and the Entanglement of Matter and Meaning. Duke University Press.
evergreen filozofia ontologia nowy-materializm Barad
Footnotes
Footnotes
-
Barad, K. (2007). Meeting the Universe Halfway. Duke University Press — brak weryfikacji strony; patrz: Do weryfikacji ↩