Klasyczna teoria prawdy
Abstract
Klasyczna (korespondencyjna) teoria prawdy głosi, że prawda i fałsz są własnościami sądów, nie rzeczy ani aktów psychicznych. Sąd jest prawdziwy, gdy odpowiada rzeczywistości — gdy stan rzeczy jest taki, jak sąd głosi. Prawdziwość jest obiektywna i niezależna od podmiotu: zmiana przekonań nie zmienia prawdy. Teoria rozróżnia dwa sensy prawdy — ontologiczny (dotyczy stanu rzeczy) i semantyczno-logiczny (własność zdania/sądu).
Prawda jako własność sądów
Prawda i fałsz są własnościami sądów, a nie rzeczy ani aktów psychicznych.
rzeczywistość
↓
sąd
↓
prawda / fałsz
| element | charakter |
|---|---|
| sąd | nośnik prawdziwości |
| rzeczywistość | to, do czego sąd się odnosi |
| akt przekonania | stan psychiczny — nie nośnik prawdy |
Obiektywność prawdy
Prawdziwość sądu nie zależy od podmiotu. Zmiana przekonań nie zmienia prawdy.
| element | charakter |
|---|---|
| prawda | obiektywna, niezależna od przekonań |
| przekonanie | psychiczne, zmienne |
| wiedza | stan poznawczy — może być fałszywy |
Dwa sensy prawdy
| typ prawdy | sens |
|---|---|
| ontologiczny | dotyczy stanu rzeczy |
| semantyczny (logiczny) | własność zdania / sądu |
Formuła klasycznej teorii korespondencyjnej:
zdanie jest prawdziwe ↔ stan rzeczy jest taki, jak zdanie głosi
Źródła
- Arystoteles, Metafizyka IV — klasyczna definicja prawdy
- K. Twardowski — prawda jako własność sądów
- Szkoła Lwowsko-Warszawska — semantyczna teoria prawdy