Semiotyczna metoda w estetyce — Wallis

Mieczysław Wallis formułuje program semiotycznego badania dzieła sztuki, który stanowi jedno z pierwszych polskich zastosowań podejścia strukturalnego w estetyce. Badanie semiotyczne dzieła polega na: (a) wykazaniu znaków funkcjonujących w ramach dzieła, (b) opisaniu ich kontekstu — otoczenia semiotycznego, pragmatycznego i fizycznego — (c) rekonstrukcji struktury tych znaków oraz (d) ustaleniu, jak znaczenia poszczególnych znaków zmieniają się w zależności od określonej struktury całości.

Koncepcja ta jest bezpośrednim przełożeniem Saussureowskiej zasady wartości na teren estetyki: znaczenie elementu dzieła (gestu, barwy, figury) jest funkcją jego miejsca w sieci relacji wewnątrz dzieła i wobec kontekstu kulturowego. Wallis rozszerza program strukturalistyczny poza dzieło sztuki na każdy obiekt kultury — każdy taki obiekt ma strukturę i posiada znaczenie wyłaniające się z wewnętrznych opozycji i kontekstu zewnętrznego [do weryfikacji: tytuł i rok publikacji artykułu z 1932 — prawdopodobnie Sztuka jako zjawisko semiologiczne lub Semiotyczna teoria sztuki; pełna identyfikacja źródła wymaga dostępu do bibliografii Wallisa].

Pojęcie pola semantycznego u Wallisa operacjonalizuje tę zasadę: znaczenie znaku Z zależy od jego otoczenia semiotycznego (innych znaków współobecnych), otoczenia pragmatycznego (sytuacji użycia i wspólnoty interpretacyjnej) oraz otoczenia fizycznego. Zmiana któregokolwiek otoczenia zmienia wartość znaku — tak jak przesunięcie wyrazu w systemie językowym zmienia jego wartość.