Kontrafaktuały i modalność

Zdania kontrafaktyczne („Gdyby Cezar nie przekroczył Rubikonu, republika trwałaby”) są ściśle powiązane z modalnością metafizyczną. Lewis analizuje je przez podobieństwo światów możliwych: zdanie kontrafaktyczne „Gdyby p, to q” jest prawdziwe, gdy w najbliższym (najbardziej podobnym) możliwym świecie, w którym zachodzi p, zachodzi też q1.

Trudność: podobieństwo światów jest wielowymiarowe i nieostre. Lewis hierarchizuje kryteria podobieństwa: ważniejsza jest zbieżność w wielkich ogólnych prawach niż zbieżność w drobnych szczegółach. Kontrafaktuały są zatem kontekstowo zależne od standardów podobieństwa.

Stalnaker oferuje alternatywną semantykę: kontrafaktuał jest prawdziwy, gdy q zachodzi w tym jednym, unikalnie wybranym świecie, w którym p zachodzi i który jest selekcją funkcji wyboru względem p i aktualnego świata2. Różnica między Lewisem a Stalnakeriem jest subtelna (Lewis dopuszcza remis podobieństwa), lecz technicznie istotna.

Footnotes

  1. Lewis, D. (1973). Counterfactuals, s. 16–21.

  2. Stalnaker, R. (1968). A Theory of Conditionals, s. 102–106.