Formalna semantyka modalna (Kripke)

W 1963 roku Saul Kripke publikuje Semantical Considerations on Modal Logic, wprowadzając formalne ramy semantyczne dla logik modalnych1. Model modalny to trójka ⟨W, R, V⟩:

  • W — niepusty zbiór światów możliwych (możliwych sytuacji lub stanów rzeczy);
  • R — relacja dostępności (accessibility relation) między światami: świat w’ jest dostępny z w, jeśli z perspektywy w, w’ jest możliwy;
  • V — funkcja wartościowania przypisująca zdaniom wartości prawdziwościowe w każdym świecie.

Zdanie „Konieczne, że p” (□p) jest prawdziwe w świecie w wtedy i tylko wtedy, gdy p jest prawdziwe we wszystkich światach dostępnych z w. Zdanie „Możliwe, że p” (◇p) — gdy p jest prawdziwe w przynajmniej jednym świecie dostępnym z w2.

Różne własności relacji dostępności R dają różne systemy logiki modalnej:

  • Jeśli R jest relacją refleksywną → system T (□p → p)
  • Jeśli refleksywna i tranzytywna → S4
  • Jeśli refleksywna, tranzytywna i symetryczna → S5 (□p → □□p; konieczne jest konieczne we wszystkich światach)

Kripke’owska semantyka jest formalnie elegancka, lecz pozostawia otwarte pytanie metafizyczne: czym są elementy zbioru W? To właśnie stanie się głównym polem sporu filozoficznego.

Footnotes

  1. Kripke, S. A. (1963). Semantical Considerations on Modal Logic. Acta Philosophica Fennica, 16, s. 83–84.

  2. Kripke, S. A. (1963). Semantical Considerations on Modal Logic. Acta Philosophica Fennica, 16, s. 84–86.